Buro Fludo voor tekst en muziek


De filosofische schuurkalender

Februari 2019

22

Het schijnt ons toe dat geen enkele gebeurtenis ooit zoveel kostbaar gemeengoed van de mensheid heeft verwoest, zoveel van de intelligentste mensen in verwarring gebracht, zo grondig het verhevene omlaag gehaald.

—Sigmund Freud (1856–1939), Cultuur en Religie

Dit schreef Sigmund Freud (1856–1939) over de verschrikkingen van de eerste wereldoorlog en de ontreddering die het teweegbracht. Men dacht voor 1914 dat wreedheden alleen begaan werden door mensen uit onderontwikkelde landen en dus niet door de bevolking van ‘Kulturnationen’. De staat was er om inacceptabel gedrag tegen te houden en als het al tot een oorlog zou komen dan werd het vast en zeker een nobele strijd, met respect voor volkerenrecht, vrouwen, kinderen en hulpverleners. De eerste wereldoorlog werd echter de bloedigste oorlog die men kon voorstellen. De ontreddering die volgde was volgens Freud echter gestoeld op een fout uitgangspunt. Namelijk dat de ‘Kulturnationen’ hun primitieve neigingen volledig uitgeroeid hadden en door goede vervangen, terwijl deze altijd naast elkaar waren blijven bestaan, oerdriften zijn nu eenmaal niet uit te roeien. ‘In werkelijkheid zijn onze medeburgers niet zo laag gezonken als we vreesden, omdat we nooit zo hoog gestegen waren als we dachten.’


© 2003–2019 Buro Fludo